Make your own free website on Tripod.com

Sng Tc Mới

 

 

Tam S Ngay Xuan Qua Th Ngo Minh Hang

 

 

 

Khi d t lch au nam 2003, ngi Viet ly hng sc nh lai: Tham thoat a 28 nam ri xa at to! Xuan nam nay anh dau xuan ly hng th 27 cua ngi Viet hai ngoai. Mi o ma a hn mot phan t the ky, tnh t cai moc lch s 1975! Du trong hoan canh nao, du bat c au, mua xuan luon mang en cho moi ngi Viet mot niem hy vong mi, mot s oi mi di nhieu hnh thc tuy theo tam thc cua moi ngi.

 

Nam nay, cung nh moi nam, ngi viet d chong sach cu, oc lai nhng thi tap e xem tam s cua cac nha th a gi gam tam s cua mnh qua nhng van th xuan nh the nao. Trong so nhng thi tap, ngi viet ac biet chu y ti nha th Ngo Minh Hang v hai ly do: Th nhat, Ngo Minh Hang a boc lo tam long yeu nc va dan trai long mnh eu khap qua bon thi tap; th hai, tam s ngay xuan cua Ngo Minh Hang la tam s nhat nh: Mong c thanh bnh ve tren que hng. Noi chung, tam s ngay xuan qua th Ngo Minh Hang la tam s cua ai a so ngi Viet ai quoc lu vong.

 

T nam 1996 ti nam 2001, nha th Ngo Minh Hang a xuat ban 4 tap th (Tieng Long, 1996; Goi an, 1998; D Am, 1998; va Co Nhng Vung Tri, 2001 ) va mot tap truyen (Nhng Chang i, 2001). Song song vi viec xuat ban nhng tap th tren giay trang, nha th Ngo Minh Hang cung a ang th  tren cac dien an Internet.

 

Qua bon thi tap cua Ngo Minh Hang, ngi viet chon nhng dong th tieu bieu ma nha th a gi gam tam s mnh khi xuan ve. Nhng cam xuc cua tac gia trong cac bai th xuan c the hien qua tam long yeu nc thuan khiet, rat hiem thay cac nha th n hai ngoai.

 

o

o   o

 

Du la xuan ni hai ngoai, xuan ni at khach, ngi Viet lu vong cung eu on Tet mot cach tng bng, vui chi thoa thch trong may ngay xuan. Trong khi o, nha th Ngo Minh Hang, mot ngi nang long yeu nc, lai on xuan trong am tham, bang nhng dong le nong. Nha th khong cho phep mnh vui chi, ma dan long ch i mot mua xuan thai hoa tren hng, luc o mi that s on Xuan an Tet.

Mng Xuan, ai yen tiec

Vui hng cai phon hoa

Rieng ta con mai miet

i mua Xuan thai hoa

(Xuan i, Xuan ve cha? Goi an, 18)

 

oi vi mot ngi yeu nc nh nha th Ngo Minh Hang th mua xuan ly hng chang co g vui. que ngi ma hon nha th gi tan co hng!

Rieng ta, xuan en co g vui

Ch thay long au, da ngam ngui

Ham may nam dai, t mat nc

Que ngi, hon khach. Co hng i!

(Chuc Xuan, Goi an, 26)

 

Ta chuc g nhau khi mua xuan ti? Li chuc tot lanh nhat cua ngi Viet ly hng la que hng het thong kho, het lam than, song cong bnh, song ve vang. Muon c nh the, ngi Viet quoc noi phai ng len oi lai quyen lam ngi, quyen song cua mnh.

Xin chuc que hng chon ngut ngan

Khong con au kho, het lam than

ng len, quyen song ta oi lai

e song cong bnh, song ve vang!

(Mua Xuan, ta chuc g nhau? Goi an, 29)

 

Nhn mai vang n ro x ngi, long ngi Viet ly hng cam thay sau man mac, nh kiep con chim lac an vi noi buon ng ngac.

Qu người nhn mai nở

Long ta thay sau mang

Ham mot nam ng ngac

Kiep con chim lac an!

(Mua Xuan bat diet, Goi an, 87)

 

Xuan x ngi dau ep that nhng lam sao sanh c xuan que nha! V  ni o co cha me gia, co anh ch em, co bang hu, co nhng ky niem cua thi mi ln, cua thu biet yeu Xuan a ve nhng nha th van con lu lac x ngi, cha c ve tham me gia! Nha th ch con cach gi th ve ta loi vi me hien!

Xin me ng buon con, Me nhe

Con khong quen Me, chang quen nha

Xuan ngi dau co bao nhieu ep

Van chang bang Xuan cua x ta!

(Qua Xuan cho me, Goi an, 94)

 

Nha th tam s vi Me:

ay Me a, ba ngay Tet

Thon thc long con noi nh thng

Buon qua, con ra ngoai bien vang

Tha hon theo song nc trung dng

(Th Xuan Gi Me, Tieng Long, 44)

 

Roi nha th dan trai tam s mnh tren trang th nh the ang th tham vi Me:

Me i Xuan en roi sao Me?

Con viet g ay gia nh thng

Viet dau ngan li cha noi u

Long con nh Me, nh que hng

Chao i, noi nh cao nh nui

Tham tham nh la ay ai dng

(Th Xuan Gi Me, Tieng Long, 48)

 

Moi mua xuan ti la them mot lan loi hen vi me cha v nha th khong the ve tham song than c. Tam s cua nha th Ngo Minh Hang cung la tam s cua nhng ngi yeu nc ong canh ngo.

Xuan ve con van cha ve c

ng cua con i lam muon phien

Gio can ng bay, rng can loi

Hen lan hen la a bao phen

(Xuan Hen, Goi an, 22)

 

Cha kp nhn thay mat con trong ngay huy hoang cua Dan Toc th Me a voi ra ngi thien co! Nay Me a nam sau trong long at lanh! Nha th than th:

Sang nay cht thay mai vang n

Ta nh que ta, nh la thng

Mẹ hỡi, nằm sầu trong mạch đất

Co nghe hon lanh nhng chieu sng?

(Th Xuan, Co Nhng Vung Tri, 89)

 

Mua xuan ma thieu bm vn, thieu hoa ci, thieu en ln th con g la xuan! o la xuan cua x ngi, xuan ly hng, xuan t nan. Bi the, xuan ang en ma long thi nhan van dng dng lanh lung v trai tim hong ang r mau.

O, Xuan lai en roi ay nh

Sao coi long ta van lanh lung

Khong bm, khong hoa, khong en ln

Tim hong mau r van rng rng!

(Xuan mong i, Goi an, 103)

 

Song di che o cum kep th lam sao long ngi co the vui c e ma on xuan? Ch con cach vung len, bc tan xieng xch th mi co mua xuan ti ep. Nha th hy vong va ky vong y ch cua moi ngi. Tuy la mot bc th xuan gi cho ch, nhng mang mot thong iep en cho moi ngi que nha:

Em van tin mot ngay mai nang ep

Va mua Xuan thc s muon long

Se vung len, ap tan i cum kep

Moi trai tim la kh gii vo song!

(Th gi ch, Goi an, 144)

 

Nha th Ngo Minh Hang la mot ngi t nan, nhng la mot ngi t nan yeu nc. V the, luc nao nha th cung cau mong cho at nc c thai bnh, muon nha c hanh phuc, an lac.

Xuan en, cau mong nc Viet ta

T Do, Hanh Phuc ti muon nha

Tang thng het trang quanh au tre

An lac con xanh ngon toc gia

(Xuan Bnh Minh, Tieng Long, 20)

 

C moi o xuan ve la long nha th lai quan that v cha lam tron li the giai cu que hng.

Lai mot mua Xuan lang le ve

Na vong trai at pha ben kia

Que hng toi o, oi buon lam

Mi chn xuan qua loi hen the!

(Qua Xuan Va Niem Hy Vong, Tieng Long, 23)

 

oi vi ngi ch que nha, nhan dp xuan ve nha th ch con biet gi tang ch mot cheo khan e ch lau dong mau o t tim v, cho vi bt bao noi nhoc nhan au kho.

Tang ch Xuan nay mot cheo khan

Ch lau mat le gia ngay xanh

Lau dong mau o t tim v

Tam liem i bao noi nhoc nhan!

(Qua Xuan Va Niem Hy Vong, Tieng Long, 24)

 

Co trong hoan canh t nan mi cam thong c noi long cua nha th khi moi o xuan ve ni x la que ngi: Nhn mai vang n ro ma long mnh lai ngam ngui au xot!

Long chung xuong khi nh ve qua kh

Hai mui nam ma tng mi hom qua

Nhn Mai n que ngi, Xuan vien x

Ma ngam ngui au xot nang long ta!

(Tam S Ngay Xuan, Tieng Long, 28)

 

Tam s ngay xuan cua nha th Ngo Minh Hang la tam s chung cua nhieu ngi Viet ly hng, nhat la nhng ngi yeu nc. Tac gia cam thay mnh hen khi cha lam c g cho at nc, cha lam tron li the oi vi anh em ong ch con ang lai que nha.

T nc mat, ta song i lu lac

T an than, ta thay th ta hen

Xuan lai en, xin thap vong hng nhat

Mot canh Mai, ta loi vi Anh Em

(Tam S Ngay Xuan, Tieng Long, 29)

 

V the, qua mi nam ly hng, chang co nam nao nha th Ngo Minh Hang vui Xuan on Tet. Nha th mn tam s cua mot nhan vat nam e bay to long mnh.

     Tha hng, anh vi giao tha

Mi nam Xuan en nhng cha mot lan

     Thay long vui vi mua xuan

V thng em, lai muon phan thng que!!!

(Chuyen Mui Nam, Tieng Long, 38)

 

on Tet nghinh Xuan x ngi chang qua la tuc le cua ngi Viet. Tam s cua nha th Ngo Minh Hang khi mot mnh on Tet nghinh Xuan:

Ly ru nghinh tan v nhat phe

Ngam th tong cu chang ngi nghe

(Tet, Tieng Long, 119)

 

Tet que ngi, oi vi nha th Ngo Minh Hang, la cai Tet ngheo. Ngheo ay khong han v thieu tien, ma la thieu ban ong tam, ong ch. Nha th tam s nh sau:

e nhat thanh thi ay tet ngheo

Ba ngay xuan en, khach leo teo

(Lai Tet, Tieng Long, 120)

 

Theo nha th, c moi mot mua xuan en x la que ngi la mot trang s buon.

      T ngay lac bc vien phng

Moi mua Xuan en, mot chng s buon

(Xuan Vong Quoc, Co Nhng Vung Tri, 86)

 

Them mot mua xuan la them mot cai Tet ly hng. Du mai vang n ro, van vat tng bng, anh thai dng huy hoang am ap nhng long tac gia van dng dng:

Sang nay cht thay mai vang n

Am ap huy hoang anh thai dng

Van vat tng bng, o, lai Tet

Them mua Xuan na chon tha phng

(Th Xuan, Co Nhng Vung Tri, 87)

 

Nam nao cung nh nam nay, tac gia van con mang kiep song lu vong x ngi, noi nh thng que nha van nang tru:

Sang nay thc day nhn nam mi

Co la g au, van the thoi

Nang van u t, long van moi

Ba mien thng nh van xa xoi

(Xin em Xuan en Cho i, Co Nhng Vung Tri, 93)

 

Nhn mai vang n ro at khach que ngi khien cho nha th cang nh co hng quay quat. Moi dong th cua Ngo Minh Hang trong ngay Tet la mot giot le bi thng.

Sang nay cht thay mai vang n

Nh canh mai vang chon co hng

Ta trải lng ta trn giấy trắng

Th hong nho le, giot bi thng

(Th Xuan, Co Nhng Vung Tri, 90)

 

Trai qua hai mi nam lu lac que ngi, c moi o xuan ve la tac gia lai m c ngay tr ve que hng di anh c vang bay phat phi.

Con dam ngay na on Xuan sang

Nam mi niem tin mi ron rang

Chnh ngha, c bay vang x me

ng ve, To Quoc, anh vinh quang

(Bai Th Cho Nam Hai Ngan, Co Nhng Vung Tri, 91)

 

Hai thap nien a troi qua ma cong cuoc phuc quoc van con dam chan tai cho, at nc van cha c hoi sinh. Cac bac trang s, Kinh Kha van con vang bong. Nha th than th:

Hi Xuan hanh phuc, Xuan mong i

Hay en hoi sinh at nc toi

au bac Kinh Kha, au trang s

Xin em Xuan hen en cho i

(Xin em Xuan en Cho i, Co Nhng Vung Tri, 94)

 

Mua xuan Viet Nam la mua tuyet Bac My. Nha th i trong ma tuyet lanh gia cua Bac My ma long th hang m ngon la am que nha, mot mua xuan huyen nhiem que hng.

Toi bc trong rng tuyet trang bay

Tng bong tuyet lanh nu chan giay

Van m la am, Xuan huyen nhiem

Xuan gia ong mien, en hop bay

(Xuan Gia ong Mien, Co Nhng Vung Tri, 96)

 

Luc nao nha th cung mong mot mua xuan Dan Toc co c vang say gio mi, bao quyen tan bien, nhng cho cho cong bnh, dan chu, t do.

Cho mot mua Xuan c vang say gio

Mot mua Xuan dan toc moi mong ch

Chuyen chnh bao tan se khong co na

Ch co cong bnh, dan chu, t do

(Cho Mot Mua Xuan, Co Nhng Vung Tri, 117)

 

o

o  o

 

Lan d tng trang th cua Ngo Minh Hang qua bon thi tap, ngi viet bat gap nhng tam tnh va m c cua nha th ve mot mua xuan dan toc ay hao hung: Mua xuan ong a bng kh the. o cung la mot bieu tng khi ngi Viet tr ve que hng trong mua xuan mi.

Con dam ngay na sang nam mi

Lch s ay roi cung oi trang

Hon cu ong a bng kh the

Ta ve que Me gia Xuan sang

(Kh The ong a, Goi an, 17)

 

Roi nha th thuc giuc moi ngi:

Hay hai loc xuan vang trc mat

Nhanh len nao, ch cham keo Xuan qua

Xuan ang ve, Xuan chien thang ong a

Xuan m c cua toan dan nc Viet

(Ka, Mua Xuan a en, Co Nhng Vung Tri, 179)

 

Muon co mot mua xuan ong a th hai, ieu kien at co va u la chung ta phai oan ket nhau lai, cung xiet chat tay nhau.

Ta goi an ta, ta goi nhau

Ve ay, xuan biec la xanh mau

Ve ay nghe gio mang hon nui

Ma nang tang bong, nhe bien dau

(Goi an, Goi an, 11)

 

Nhng dong th xuan chan cha long ai quoc cua nha th Ngo Minh Hang la nhng bieu tng cua ngi Viet ly hng, la tieng keu thng se con vang vong mai trong moi tam thc cua ngi Viet t nan, la tieng goi an co gia tr hang cu ca hai lanh vc van chng va chnh tr.

 

Xin chuc qui oc gia bon phng on mot mua xuan mi ni at khach que ngi that an lanh va vui ti vi niem hy vong mi: Mua xuan thanh bnh sm ve tren Que Me than yeu.

 

(c Pho, Xuan Qui Mui 2003)

 

Vnh Liem

 

   Contact: Vinh Liem

                   1 Applegrath Court, Germantown, MD 20876-5613 (U.S.A.)

                   E-mail: vinhliem9@aol.com; vinhliem9@hotmail.com

            [Home]