Make your own free website on Tripod.com

  Truyện Ngắn Vĩnh-Liêm 

Bữa Chả Gị Cuối Cùng

Truyện ngắn Vĩnh Liêm

Bóng mặt trời đă tiến đến gần thềm nhà. Dù không nh́n đồng hồ, tôi vẫn đoán được giờ khắc theo thói quen: khoảng 11 giờ sáng. Thường th́ mỗi ngày vào giờ này, xe cộ trên quốc lộ 13 rất là thưa vắng. Nhưng hôm nay nó có vẻ khác thường. Xe đ̣ chỡ đông nghẹt người và chạy liên tục không ngừng. Lại có thêm nhiều xe gắn máy, mỗi chiếc chỡ ít nhất là hai người và thêm đồ đạt cồng kềnh. Hướng đi của hành khách trên quốc lộ 13 không nhất thiết là hướng Đông, hướng về chợ Thủ Dầu Một, mà ngược lại. Đặc biệt, hôm nay vắng bóng xe nhà binh và quần áo trận. Thỉnh thoảng mới thấy được một người đàn ông mặc quần trây-di, nhưng lại mặc áo sơ-mi thường, chứ không phải áo lính. Khách trên đường đa phần là đàn ông.

 

Tôi ngồi ở bậc thềm nhà trước, vừa lặt rau, vừa quan sát quốc lộ 13. Nghe nói đêm hôm qua Việt Cộng đă di chuyển quân về gần Bến Thế và Suối Giữa, có cả xe tăng và trọng pháo nữa. Không biết nguồn tin xuất phát từ đâu, chỉ nghe mấy bà đi chợ Bưng Cầu xầm x́ với nhau, rồi tin ấy lọt vào tai chị Hai Tuyết. Chị Hai Tuyết kể lại cho tôi nghe mà không thêm thắt một lời b́nh phẩm nào. Nguồn tin vẫn chưa được phối kiểm và xác nhận. Có điều đặc biệt là t́nh h́nh buổi sáng hôm nay rất là khác thường hơn mọi ngày. Tôi nghĩ rằng đă có điều ǵ bất ổn xảy ra, chứ chẳng phải là tin đồn thất thiệt đâu. Thằng Sửu, con Bác Hai Sảnh, đă bỏ đơn vị về nhà, ở luôn mấy hôm liền. Thằng Bạc Ḷ Rèn đă bỏ đồn về nhà từ chiều hôm kia. Nghĩa Quân ở đồn Bưng Cầu hai ngày nay không thấy bén mảng ra chợ. Chắc là họ đang nằm im để giữ chặt đồn?

 

Tôi định hôm nay làm chả gị để đăi cả nhà nhân dịp anh chị em tôi họp mặt. Anh Ba Tâm từ Cần Thơ về được ba ngày nay. Anh bỏ sở trốn về sau khi nhận được điện tín của Ba. Út Tiếng đang nghỉ hè. Sáu Danh chết hụt ở Ban Mê Thuột, đă vượt suối trèo non gần một tháng mới ṃ về tới nhà. Chị Hai Tuyết đang ở tại nhà, coi như không có ǵ đáng nói. Chỉ thiếu chị Tư Vân mà thôi. Giờ đây chị Vân đă mồ yên mả đẹp, tôi mong thế. Chị Vân bị tai nạn xe hơi  khủng khiếp ở Suối Giữa cách đây ba năm. Chị bị xe nhà binh Mỹ cán chết trên đường chị đi dạy học về. Tôi cũng vừa về từ Vĩnh Long sau nhiều ngày ráo nước bọt thuyết phục Lê cho phép đưa các cháu về thăm ông bà Ngoại. Phải khó khăn lắm mới thuyết phục được Lê. Chàng nêu ra những trắc trở, nào là quốc lộ 4 đă bị cắt đứt, t́nh h́nh Miền Nam đă chín muồi, rất có thể Mỹ sẽ bỏ rơi Miền Nam, mặt trận Xuân Lộc nếu bị chọc thủng th́ Sài G̣n sẽ bị lâm nguy, v.v… Tôi trấn an Lê bằng những tham dự viên thời cuộc như Cậu Ba, Bác Bảy, Dượng Út… Họ là những người ở trong guồng máy chính quyền nên rất am tường thời cuộc. Nếu như sắp có chuyện ǵ xảy ra th́ những người này hẳn phải biết trước và báo tin cho gia đ́nh cùng thân nhân hay rồi. Ba tôi đă gửi xuống cho Lê hai bức điện tín, ông nói rằng t́nh h́nh không có ǵ đáng quan ngại. Sau cùng, ông điện thoại thẳng cho Lê và báo cho Lê biết là quốc lộ 4 đă được khai thông. Lê nể t́nh nhạc gia bèn lái xe đưa mẹ con tôi về Sài G̣n.

 

Lê ngủ lại một đêm rồi sáng hôm sau quay về Cần Thơ. Buổi sáng, khi từ giă Lê, tôi thấy mắt chàng đỏ hoe. Tôi đoán chừng: Có thể Lê đă thức trắng đêm qua? Cũng có thể Lê đă khóc? Tôi ái ngại tiễn Lê ra cổng. Các con hăy c̣n yên giấc nên không có mặt để tiễn chân bố ra về. Thấy Lê không vui, tôi nửa muốn ở lại, nửa muốn theo chàng trở về Miền Tây. Lẽ nào về đến Sài G̣n rồi, chưa được gặp mặt mẹ cha, lại theo chồng trở về? Tôi định bụng sẽ ở lại vài hôm rồi trở về với chàng. Lê không vui đă đành, c̣n tôi cũng chết điếng nửa tâm can.

 

Đêm qua chúng tôi nghỉ tại nhà D́ Út nên hai đứa phải ngủ riêng. Bé Giang và Doăn đ̣i ngủ chung với bố. Bé Hà và Chi là con gái mà cũng đ̣i ngủ chung với bố. V́ giuờng chật nên Hà và Chi mới chịu ngủ với tôi. Một đêm ngắn ngủi mà tôi phải cách xa Lê, hai đứa chưa nói được lời nào với nhau cho thỏa ḷng mong nhớ. Lê đang làm việc ở Cần Thơ, nhận được cú điện thoại của nhạc gia, chàng bèn tức tốc về Vĩnh Long đưa mẹ con tôi về Sài G̣n. Suốt ba tuần lễ qua, Lê chưa có dịp về thăm mẹ con tôi. Quận B́nh Minh của Vĩnh Long đă bị áp lực của địch suốt mấy ngày liền, mới vừa được giải tỏa xong mấy ngày nay. T́nh h́nh ở Cần Thơ cũng chẳng sáng sủa ǵ. Có tin Việt Cộng về gần Ô Môn với trọng pháo 130 ly, chúng định làm cỏ thị xă Cần Thơ. Phi trường Trà Nóc đă ăn đạn pháo kích liên tiếp trong mấy ngày liền. Các đơn vị nằm trong phạm vi thị xă Cần Thơ phải ứng chiến 100%, trong đó có đơn vị của Lê. Đôi mắt Lê sâu hoắm và thân h́nh gầy đi rất nhiều. Tôi đoán chắc là chàng ăn uống thất thường và thiếu ngủ!

 

Trên đường đi về Sài G̣n, Lê nói xa nói gần về Hiệp định Genève năm 1954 và cuộc di cư của gần một triệu người miền Bắc. Tôi không biết Lê muốn ám chỉ ǵ. Lê thường hay thở dài và bỏ lửng câu chuyện. Tôi phận đàn bà, công việc hàng ngày của tôi là nội trợ và nuôi con. Chính trị đối với tôi là một cái ǵ xa vời và trừu tượng. Chắc chắn là tôi hơn Lê về thời giá thị trường, nhưng tôi không thể nào theo kịp Lê về mặt chính trị và quân sự, mặc dù tôi vẫn đọc báo hàng ngày.

 

Lê nói có thể sẽ có một cuộc di cư vĩ đại hoặc là một cuộc tắm máu kinh khủng nhất trong lịch sử nhân loại. Chắc chắn là VC sẽ trả thù. Khi VC trả thù th́ hậu quả khó mà lường được. Ḷ hơi ngạt của Đức Quốc Xă để giết người Do Thái cũng chẳng ăn thua ǵ so với cách trả thù rất thâm độc của VC. Tôi nghe rờn rợn ở tóc gáy mặc dù chưa được nh́n thấy tận mắt cái chết của người Do Thái trong ḷ hơi ngạt của Đức Quốc Xă ra sao. Lê đọc sách tả lại cảnh chết tập thể của người Do Thái, chàng kể lại cho tôi nghe. Sáu triệu người Do Thái! Biết đâu, đó chỉ là chuyện phóng đại cho có vẻ rùng rợn để kết tội Đức Quốc Xă? Con số tưởng không có ǵ lớn lao, nhưng nếu so sánh với dân số Kampuchia th́ con số ấy quả thật là lớn biết bao! Sáu triệu người Do Thái bằng tổng số dân Cam-Bốt! Thế mà Đức Quốc Xă đă có đủ khả năng và can đảm tiêu diệt ngần ấy con người!

     

Có tiếng xe thắng gấp ở ngoài ngơ. Một chiếc xe lam vừa dừng lại, má tôi và chị Tuyết hối hả bước nhanh vô nhà. Rổ rau cũng vừa được lặt xong, tôi thu dọn số rau vụn rơi rớt trên nền nhà. Má tôi không nói không rằng, bà rút vội chiếc khăn rằn đang quấn trên đầu, đoạn bà nằm vật lên chiếc vơng đang treo lơ lửng ở nhà ngang, vẻ mặt buồn xo, hơi thở mệt nhọc.

Chị Tuyết từ pḥng tắm bước ra, vẻ mặt căng thẳng, hỏi tôi:

     -  Các cháu đâu rồi?

Nh́n vẻ mặt khẩn trương của chị Tuyết, tôi đoán có điều ǵ chẳng lành, vội hỏi:

     -  Có ǵ mà chị lính quưnh quá vậy?

Chị Tuyết lên giọng:

     -  Chưa trả lời người ta, lại đánh trống lảng!

     -  Chuyện ǵ th́ cũng phải từ từ chớ! Làm ǵ mà hấp tấp dữ vậy?

     -  Giặc tới nơi rồi! Ở đó mà từ từ!

     -  Tới nơi là ở đâu, chị?

     -  Ông Tổng Thống đă đầu hàng rồi! Giặc đă tràn vào Sài G̣n! Em chưa hay à?

 Tôi sững sờ:

     -  Em có hay biết ǵ đâu! Em bận làm chả gị nên không mở máy thu thanh.

     -  Đài Sài G̣n vừa phát thanh lời kêu gọi của VC! Chị tưởng là em ở nhà đă hay tin rồi chứ!

Má tôi đang nằm trên vơng, hơi thở ra dồn dập. Bà không buồn góp một lời nào với chị em tôi. Sáng nay, Ba, anh Ba Tâm và Sáu Danh đi chợ Thủ thăm bà con, có lẽ họ bị kẹt xe trên đường về. Út Tiếng dẫn các cháu xuống thăm Bà Cố. Chắc cậu cháu cũng chưa hay biết ǵ!

Tôi đâm ra lo lắng cho Lê. Giờ này chàng đang làm ǵ ở đơn vị? Lệnh đầu hàng VC của Tổng Thống Dương Văn Minh đă ban ra, liệu Lê có thi hành lời kêu gọi nhục nhă ấy không? Lê sẽ đi tŕnh diện? Bản án nào sẽ dành cho chàng? Tử h́nh? Khổ sai chung thân? VC sẽ đem nhốt chàng ở một nơi mà thân nhân không thể nào đặt chân tới được? Lê sẽ bị bỏ đói cho tới chết không chừng! Chàng sẽ bị hành hạ cả thể xác lẫn tinh thần. Chàng sẽ phải khai lư lịch và trả lời khẩu cung, giống như ngày xưa chàng đă hỏi cung VC. Thời thế đă thay ngôi đổi chủ mất rồi! Kẻ thù của chàng nay đă trở thành chủ nhân ông cả nước. Chắc chắn là chúng sẽ trả thù chàng rất quyết liệt. Theo lời Lê nói trước đây, h́nh thức trả thù của VC có thể là tù đày khổ sai, nếu nhẹ, hoặc bản án tử h́nh, nếu có “tội ác” đối với chúng trước đây. Một trong hai h́nh thức trả thù của VC, Lê phải nhận lấy một, nếu chàng ra tŕnh diện chúng.

Nghĩ tới đây, tôi bủn rủn tay chân. Lê không thể nào chết trẻ như thế được. Lê phải sống để nh́n thấy các con thân yêu lớn khôn. Nguồn an ủi của Lê là Giang, Hà, Chi, Doăn. Chàng đă từng nói với tôi như thế khi chúng tôi gần bên nhau. Khi có mặt ở nhà, Lê nuông chiều con, dỗ con từng giấc ngủ. Chàng thường căn dặn tôi là không được đánh các con khi chúng làm lỗi điều ǵ, mà chỉ nên dạy bảo chúng thôi. Tôi vâng lời Lê và hứa làm theo ư chàng. Cách ăn mặc cho con cũng phải hợp với ư chàng. Tất cả những ǵ có liên hệ đến con, tôi phải chiều theo ư Lê. Tôi chưa thấy một người cha nào thương con đến như thế. Trong khi đó, Lê chẳng hề để ư đến cuộc sống riêng tư của chính chàng. Lê ăn mặc rất giản dị. Chàng ăn sao cũng được, mặc sao cũng xong, miễn sao các con được ăn ngon mặc đẹp. Đôi khi tôi nghĩ Lê là con người lập dị hoặc gàn. Theo tôi được biết, người mẹ thường thương con hơn người cha thương con, nhưng Lê trái ngược, chàng đă dành phần của vợ. Thành ra tôi chỉ là một bà vú của đàn con bốn đứa. Nhưng nguồn yêu thương của Lê đối với các con chỉ ở trên mặt lư thuyết v́ Lê ít khi có mặt ở nhà. Tôi mới là người có công thực hiện lư thuyết ấy. Những tháng gần đây, Lê rất bận rộn với công vụ nên ít khi chàng có mặt ở nhà để “giám sát” phần vụ mà chàng đă “chỉ thị” cho người vợ. Nhưng không v́ thế mà tôi dám lơ là công việc mà Lê đă giao phó cho tôi. Dù sao, con là con chung của hai đứa. Và hơn thế nữa, v́ bổn phận làm vợ, tôi phải chu tất việc nhà. Nay, nếu Lê bị bắt, trách nhiệm làm mẹ càng nặng nề hơn, nó sẽ chồng chất lên đôi vai yếu đuối của tôi, v́ cùng một lúc tôi vừa lo việc gia đ́nh, vừa phải t́m kế mưu sinh cho bốn mẹ con.

Chả gị đă được dọn lên bàn, mùi thơm lừng cả nhà. Mấy đứa nhỏ đói bụng nên đ̣i ăn đến nhức tai. Tôi dọn riêng cho chúng ăn trước. Phần tôi cũng đă đói, nhưng phải đợi cả nhà cùng ăn. Ba, anh Tâm và Danh vẫn chưa về! Má tôi không thiết ăn uống. Bà than mệt, trong người cảm thấy khó chịu. Chỉ có chị Hai Tuyết, Út Tiếng và tôi ngồi vào bàn ăn. Tôi cố giấu tin VC đă tràn vào Sài G̣n, không dám hở môi cho Út Tiếng và các con tôi biết. Bữa chả gị sum họp gia đ́nh lại hóa ra là bữa ăn cuối cùng tiễn chân chế độ cũ! Có thể ba tôi, anh Ba Tâm và Sáu Danh đă bị VC chận bắt ở Thủ không chừng? Tôi nhai chả gị mà tưởng chừng như nhai phải đá sạn, nó chận ngang cuống họng, càng cố nuốt, càng cảm thấy xốn xang.

Đêm đă dần khuya mà ba tôi, anh Ba Tâm và Sáu Danh vẫn chưa về. Má tôi ngủ thiếp trên chiếc vơng. Chị Hai Tuyết đă vào pḥng riêng. Út Tiếng cũng vừa đi ngủ với hai đứa cháu trai. Hà và Chi đă an giấc nồng. Giờ này chỉ c̣n lại ḿnh tôi đang thao thức. Ánh đèn ở pḥng khách trở nên vàng vọt hơn ngày thường. Tôi nằm trên chiếc ghế dựa, mở mắt nh́n trừng trừng vào khoảng không ở ngoài hiên nhà. Đêm thật đậm đặc. Cả khu xóm đều im vắng lạ thường. Không một tiếng xe chạy ngoài đường. Không một tiếng chó sủa.

Tôi định bụng không nghĩ về Lê nữa, nhưng sao đầu óc tôi cứ lôi kéo tôi trở lại với thực tế phũ phàng. Sự im vắng của cảnh vật vùng quê càng vây quanh căn nhà tăm tối. Tôi như tụt hẳn vào khoảng vắng mênh mông và lẻ loi. Tôi đang xuân mà nụ cười chợt lịm tắt. Lệ đă vơi mà sao nó cứ tuôn tràn ra khoé mắt. Lê ơi! Em đă v́ ba mẹ mà làm cho anh đau khổ. Xin anh hăy thứ lỗi cho em! Đây là lần đầu và cũng là lần cuối. Em sẽ vâng lời anh, măi măi vâng lời anh. Anh chính là người thấu hiểu mọi việc. Đời em nếu vắng anh, chẳng khác nào cây thiếu nước, hoa hướng dương thiếu ánh sáng mặt trời. Ngày mai em sẽ đi t́m anh. Em sẽ trở về quê anh, đợi anh về. Em sẽ ở đó mặc dù cho năm tháng chờ đợi ṃn mỏi. Em xin cầu nguyện cho anh được b́nh an trở về mái nhà yêu dấu, để anh nh́n thấy bóng dáng thân yêu của trẻ thơ mỗi ngày mỗi lớn. Em sẽ đợi chờ anh nơi chốn cũ cùng với nụ cười tươi mát và t́nh yêu nồng nàng như lúc mới yêu nhau. Hoặc là em sẽ gặp lại anh nơi bên kia thế giới, nếu anh có mệnh hệ nào. Nhưng dù thế nào chăng nữa, em sẽ phải trở về quê hương yêu dấu của anh nội trong ngày mai. Hăy đợi em, anh nhé!

(Suối Bạc, 12 tháng 6 năm 1980)

Vĩnh Liêm

   Contact:    Vinh Liem

                    1 Applegrath Court, Germantown, MD 20876-5613 (U.S.A.)

                    E-mail: vinhliem9@aol.com

          [Home]